Geldt de tachograafplicht ook voor lichte bedrijfsvoertuigen vanaf 2,5 ton?

Ja. Vanaf 1 juli 2026 geldt de tachograafplicht ook voor lichte bedrijfsvoertuigen vanaf 2,5 ton, mits ze worden gebruikt voor beroepsgoederenvervoer en internationaal of in cabotage rijden. Voor tienduizenden Nederlandse bedrijven met bestelwagens betekent dat dat ze voor het eerst onder dezelfde regels vallen als grote transportondernemingen. Maar niet elke bestelbus boven 2,5 ton valt eronder, en niet elk bedrijf met zo'n bestelbus. Of het op jouw situatie van toepassing is, hangt af van drie cumulatieve voorwaarden plus een aantal vrijstellingen. Deze pillar leidt je door de scope, zodat je voor elk voertuig in je wagenpark weet: valt het binnen of buiten?

Wat verandert er per 1 juli 2026 voor lichte bedrijfsvoertuigen?

De tachograafplicht bestaat al decennia voor vrachtwagens. Wat verandert per 1 juli 2026 is de ondergrens. Tot nu toe geldt: vervoer je beroepsmatig goederen internationaal met een voertuig of combinatie zwaarder dan 3.500 kg, dan ben je verplicht een tachograaf te gebruiken en de Europese rij- en rusttijdenregels te volgen. Vanaf 1 juli 2026 verschuift die grens naar 2.500 kg Toegestane Maximum Massa (TMM).

De juridische basis is EU-Verordening 2020/1054, die op 15 juli 2020 in werking is getreden en bestaande Verordening 561/2006 (rij- en rusttijden) en Verordening 165/2014 (tachografen) wijzigt. Het Europees Hof van Justitie bevestigde de rechtmatigheid van deze verordening op 4 oktober 2024, na bezwaren van meerdere lidstaten. Er komt geen uitstel.

Concreet: tienduizenden bedrijven die nooit eerder met tachografen te maken hebben gehad, krijgen van de ene op de andere dag te maken met dezelfde verplichtingen als grote transportondernemingen. Dezelfde Smart Tachograaf 2, dezelfde bestuurderskaarten, dezelfde downloadverplichtingen, dezelfde boetes bij overtredingen. Dat zijn vooral couriers, installateurs, groothandels, dakdekkers en verhuisbedrijven: bedrijven waarvan rijden niet de kernactiviteit is, maar wel onderdeel van het werk.

Wanneer val je onder de tachograafplicht 2,5 ton?

De tachograafplicht 2,5 ton geldt voor jouw bedrijf als drie voorwaarden cumulatief van toepassing zijn. Mist één van de drie, dan val je buiten scope.

Voorwaarde één: het voertuig of de combinatie heeft een TMM van meer dan 2.500 kg. TMM (ook wel MTM) is de Toegestane Maximum Massa, vermeld op het kentekenbewijs. Dat is de door de fabrikant vastgestelde maximale massa van het voertuig inclusief bestuurder, passagiers en lading. Het is dus niet het werkelijke gewicht op een bepaald moment. Een Ford Transit met een TMM van 3.500 kg valt onder de regels, ook als hij half leeg rijdt. Een Volkswagen Caddy met een TMM van 2.150 kg valt er niet onder, ook al rijdt hij bomvol.

Combinaties tellen mee. Een bestelwagen van 2.200 kg TMM die een aanhanger van 1.000 kg TMM trekt, heeft een gecombineerde TMM van 3.200 kg. Die combinatie valt wél onder de tachograafplicht 2,5 ton, ook al ligt de bestelwagen zelf onder de grens.

Voorwaarde twee: er is sprake van beroepsgoederenvervoer. Dat is een breed begrip: het omvat niet alleen transportbedrijven die ritten uitvoeren voor klanten, maar ook installatiebedrijven die materiaal naar een bouwplaats brengen, cateraars die producten bezorgen of groothandels die hun eigen voorraad uitleveren. Vervoer je goederen voor jezelf als particulier (bijvoorbeeld als je verhuist), dan val je buiten scope, maar voor bedrijven is dat zelden relevant.

Voorwaarde drie: het vervoer is internationaal of betreft cabotage. Internationaal betekent dat de rit een nationale grens overschrijdt. Eén grensoverschrijdende rit per jaar is al genoeg om onder de plicht te vallen. Cabotage is binnenlands vervoer in een ander EU-land dat je als buitenlandse vervoerder verzorgt. Rijd je uitsluitend binnen Nederland met een voertuig tussen 2.500 en 3.500 kg TMM, dan val je vooralsnog buiten de nieuwe Europese verplichting op basis van de 2.500 kg-grens.

De vijf-vragen scope check

De whitepaper "Nieuwe tachograaf wetgeving voor LCV's" hanteert een beslisboom van vijf vragen. Zodra je bij een "nee, je valt buiten scope" uitkomt, stop je. Pas als je alle vijf met "ja" doorloopt, val je onder de tachograafplicht 2,5 ton en is actie vereist voor 1 juli 2026.

Vraag 1: Is de TMM van je voertuig (of combinatie) hoger dan 2.500 kg?

Kijk op het kentekenbewijs en check de TMM van het voertuig zelf, en als je met een aanhanger rijdt: de gecombineerde TMM. Onder 2.500 kg val je buiten scope. Boven 2.500 kg: door naar vraag 2.

Vraag 2: Vervoer je goederen als beroepsactiviteit?

Beroepsgoederenvervoer omvat alle bedrijfsmatige situaties waarin je goederen meeneemt voor klanten, projecten of je eigen onderneming. Vervoer je echt alleen privégoederen, dan val je buiten scope. Anders: door naar vraag 3.

Vraag 3: Overschrijd je een nationale grens, of verricht je cabotage?

Voor bedrijven met een voertuig tussen 2.500 en 3.500 kg TMM is dit de cruciale vraag. Rijd je uitsluitend binnen Nederland en doe je geen cabotage in andere EU-landen? Dan val je buiten de nieuwe verplichting op basis van de 2.500 kg-grens. Bij internationaal vervoer of cabotage: door naar vraag 4.

Vraag 4: Vervoer je voor derden, of voor eigen rekening?

Voor eigen vervoer (uitsluitend je eigen goederen, niet voor klanten of opdrachtgevers) bestaat een uitzondering. Twee cumulatieve voorwaarden: je voertuig heeft een TMM van maximaal 3.500 kg, én het voertuig wordt niet meer dan 12 uur per week bestuurd. Voldoe je aan beide? Dan val je mogelijk buiten scope, maar je moet het bij een controle aantonen. Anders: door naar vraag 5.

Vraag 5: Geldt er een specifieke vrijstelling voor je beroepsgroep?

Er zijn een aantal extra vrijstellingen: voor ambachtslieden binnen 100 km van hun vestigingsplaats, voor landbouw/tuinbouw/bosbouw/veeteelt/visserij binnen 100 km, en voor hulpdiensten. Geldt geen vrijstelling? Dan val je binnen scope van de tachograafplicht 2,5 ton en is actie vereist vóór 1 juli 2026.

Het resultaat van deze vijf-vragen check is een lijst per voertuig: in scope, buiten scope, of twijfel. Bij twijfel: niet gokken, maar navraag doen bij de ILT of een juridisch adviseur. Inspecteurs kennen de uitzonderingen en zullen je vragen die ter plekke aan te tonen.

Welke vrijstellingen bestaan er voor de tachograafplicht 2,5 ton?

Vrijstellingen werken niet automatisch. Je moet bij een wegcontrole zelf kunnen aantonen dat je eraan voldoet. De meest relevante voor bedrijven met bestelwagens zijn er drie.

De eigen-vervoer-uitzondering. Vervoer je uitsluitend je eigen goederen (niet voor derden) met een voertuig tot 3.500 kg TMM, en rijdt je chauffeur niet meer dan 12 uur per week? Dan kun je mogelijk een beroep doen op deze uitzondering. Beide voorwaarden moeten tegelijk gelden: overschrijd je er één, dan vervalt de uitzondering volledig. Het 12-uurscriterium is de praktische uitwerking van de eis dat rijden niet de hoofdactiviteit van de bestuurder mag zijn.

De ambachtsman-uitzondering. Rijd je als ambachtsman (timmerman, loodgieter, elektricien, hovenier, schilder) met je eigen bestelwagen, uitsluitend binnen een straal van 100 km van je vestigingsplaats, en vervoer je uitsluitend gereedschap en materiaal voor je eigen ambacht? Dan geldt een vrijstelling op basis van artikel 3 van Verordening 561/2006. Zodra je buiten die 100 km-straal rijdt, goederen voor anderen vervoert, of de rit primair een transportkarakter heeft, vervalt de vrijstelling.

Sector- en hulpdienstuitzonderingen. Voor voertuigen die worden gebruikt in landbouw, tuinbouw, bosbouw, veeteelt en visserij geldt binnen een straal van 100 km van de vestigingsplaats een vrijstelling. Hulpdiensten en voertuigen voor medische noodgevallen vallen doorgaans buiten de scope van de verordening.

In de praktijk komen veel grensgevallen voor. "Wij rijden maar één keer per jaar naar het buitenland." Niet relevant: één internationale rit is al genoeg. "Wij verhuren onze bestelwagen met chauffeur." Dan is vrijwel zeker sprake van vervoer voor derden en is de eigen-vervoer-uitzondering niet van toepassing. "Onze chauffeur rijdt op dezelfde dag binnenlands én internationaal." Dan gelden de Europese rij- en rusttijdregels voor de gehele dag. Bij twijfel: juridisch advies.

Wat kun je vandaag al doen?

Drie acties die je deze week kunt zetten om grip te krijgen op de nieuwe verplichting.

Eén: pak de kentekenbewijzen van al je bedrijfsvoertuigen en maak een lijst van de TMM per voertuig. Je hebt dit overzicht straks sowieso nodig voor de installatieplanning, en je ziet meteen welke voertuigen sowieso buiten scope vallen (alles onder 2.500 kg TMM) en welke aandacht vragen.

Twee: bepaal per voertuig of er internationaal of cabotage-vervoer plaatsvindt. Ook als dat maar incidenteel is, valt het voertuig binnen scope. Markeer twijfelgevallen om later na te vragen.

Drie: check of je in aanmerking komt voor een vrijstelling (eigen vervoer, ambachtsman, sector). Documenteer de situatie alvast, want bij een wegcontrole moet je de vrijstelling kunnen aantonen en achteraf reconstrueren is lastig.

Voor de bedrijven die binnen scope vallen, begint daarna het echte werk: installatie van de Smart Tachograaf 2, kaartaanvragen via het Kiwa Register, chauffeursinstructie en het inrichten van een download- en analyseroutine. Tachograaf-analysesoftware kan daarbij helpen om de gedownloade data te toetsen op dezelfde punten die de ILT bij een digitale bedrijfsinspectie gebruikt. Bij Roadsoft delen we deze kennis vrij omdat we vinden dat elke vervoerder toegang verdient tot goede informatie over tachograafnaleving, ook als je geen klant bij ons bent.

Tot slot

De tachograafplicht 2,5 ton is voor de meeste betrokken bedrijven nieuw terrein. De wetgeving is opgebouwd uit een paar simpele uitgangspunten, maar de grijze zones zitten in de details: in de TMM van combinaties, in de definitie van beroepsgoederenvervoer, en in de uitzonderingen die je zelf moet aantonen. Wie nu de scope-check doet en een voertuig-voor-voertuig overzicht maakt, weet binnen een dag waar zijn bedrijf staat. En kan vanaf daar gericht beslissen wat er moet gebeuren vóór 1 juli 2026.

Belangrijkste punten

De kern in vijf punten:

• De tachograafplicht 2,5 ton gaat per 1 juli 2026 in en geldt voor lichte bedrijfsvoertuigen vanaf 2.500 kg TMM die internationaal of in cabotage rijden, op basis van EU-Verordening 2020/1054
• Drie voorwaarden gelden cumulatief: TMM hoger dan 2.500 kg, beroepsgoederenvervoer, en internationaal of cabotage. Mist één voorwaarde, dan val je buiten scope
• Aanhangers tellen mee: een combinatie van bestelwagen en aanhanger boven 2.500 kg gecombineerde TMM valt binnen scope, ook als de bestelwagen alleen eronder ligt
• Vrijstellingen bestaan (eigen vervoer ≤12u/week, ambachtsman ≤100 km, landbouw/hulpdiensten), maar werken niet automatisch: je moet ze bij een controle kunnen aantonen
• Het Europees Hof heeft de verordening op 4 oktober 2024 definitief bevestigd. Er komt geen uitstel, en uitstellen van voorbereiding maakt het probleem groter naarmate werkplaatsen en kaartleveranciers vol raken