ILT-controle op je tachograafhardware: wat de inspectie precies checkt

De ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) houdt in Nederland toezicht op de tachograafregels, en dat toezicht gaat verder dan rij- en rusttijden alleen. Ook het apparaat zelf is onderdeel van elke controle: is de tachograaf van het juiste type, zijn de verzegelingen intact, is de ijking nog geldig en klopt het installatieplaatje met het voertuig? De achterliggende vraag is steeds dezelfde: kan de inspecteur vertrouwen op wat de tachograaf registreert? Wie alleen op de rijtijden let, mist daarmee de helft van de controle.

Zo controleert de ILT: van wegcontrole tot systeemtoezicht

Het ILT-toezicht op wegvervoer kent verschillende vormen, en de hardware komt in vrijwel elke vorm terug:

• Wegcontrole: een inspecteur houdt het voertuig staande en controleert ter plekke de tachograaf, de verzegelingen, de ijking en de getoonde registraties.
• Remote enforcement: sinds de komst van de slimme tachograaf kan de inspectie een aantal gegevens op afstand uitlezen van passerende voertuigen, nog vóór er iemand wordt staande gehouden. In 2025 gebeurde dat 245 keer (bron: ILT Jaarverslag 2025).
• Digitale bedrijfscontrole: de ILT vraagt op afstand data en documentatie op over een langere periode en over het hele wagenpark. In 2025 kregen 1.743 bedrijven zo'n digitale controle.
• Inspectie op locatie: een fysieke audit op kantoor; in 2025 bij 240 bedrijven. Een specifieke vorm hiervan is systeemtoezicht, waarbij de ILT beoordeelt hoe je organisatie de naleving structureel heeft geborgd.

De vormen verschillen in diepgang, maar het uitgangspunt is overal hetzelfde: is de hardware technisch in orde, en is dat aantoonbaar?

Wat de inspecteur bij een wegcontrole aan je hardware checkt

Een wegcontrole duurt meestal maar enkele minuten, en in die minuten lopen een aantal vaste hardware-punten voorbij:

• De verzegelingen: aanwezig en onbeschadigd op de voorgeschreven punten, zoals de verbinding met de bewegingssensor.
• De ijking: de datum op het installatieplaatje mag niet ouder zijn dan twee jaar (Verordening (EU) 165/2014, artikel 23).
• Het installatieplaatje: kloppen kenteken en bandenmaat op het plaatje nog met het voertuig? Een bandenwissel zonder herijking valt hier direct op.
• Foutmeldingen: toont het display storingen, bijvoorbeeld van de sensor of het GNSS-signaal, en ontbreken er periodes in de registratie?
• De bestuurderskaart: wordt de kaart correct herkend en gelezen?

Voor je chauffeurs is vooral dat vierde punt relevant: een foutmelding op het display die al weken wordt weggeklikt, is voor een inspecteur reden om door te vragen. Een chauffeur die meldingen herkent en doorgeeft aan de planning, maakt een wegcontrole een stuk soepeler, en geeft jou de kans om het probleem op te lossen vóór de volgende controle.

Wat een bedrijfscontrole aan hardware-bewijs vraagt

Bij een digitale bedrijfscontrole of een inspectie op locatie draait het niet om één voertuig op één moment, maar om aantoonbaarheid over het hele wagenpark en een langere periode. Denk aan ijkingscertificaten per voertuig, een overzicht van wanneer welke tachograaf voor het laatst door een erkende werkplaats is gekeurd, en bewijs dat storingen zijn opgevolgd.

Bij systeemtoezicht gaat de ILT nog een laag dieper: dan wordt niet alleen gevraagd óf de ijkingen kloppen, maar ook hoe je borgt dat ze blijven kloppen. Is er een proces dat de hardwarestatus bijhoudt, of hangt het op het geheugen van één planner? Een los spreadsheet dat na elke keuring wordt bijgewerkt, voldoet op papier, tot het moment dat de ILT vraagt om het complete overzicht voor tientallen voertuigen binnen een paar dagen aan te leveren.

Wat er is veranderd per 1 juli 2026

Vanaf 1 juli 2026 geldt de tachograafplicht ook voor lichte bedrijfsvoertuigen vanaf 2,5 ton die internationaal vervoer uitvoeren. Daarmee valt een grote groep voertuigen die nu buiten het toezicht blijft, straks onder dezelfde hardwarecontroles als het zware materieel: inbouw door een erkende werkplaats, verzegeling, ijking en een geldig installatieplaatje.

Voor bedrijven met bestelbussen in internationaal vervoer betekent dat concreet: een Smart Tacho 2 laten inbouwen en ijken, en chauffeurs leren werken met een apparaat dat voor hen nieuw is. Wacht daarmee niet tot vlak voor de deadline; inbouw en ijking kosten tijd en de capaciteit bij erkende werkplaatsen is niet onbeperkt.

Wat als je hardware bij een ILT-controle niet voldoet?

Een geconstateerde overtreding leidt, afhankelijk van de ernst, tot een waarschuwing of een boete. Daarbij weegt niet elke hardware-overtreding even zwaar: een verlopen ijking is een administratieve tekortkoming, maar een ontbrekende of beschadigde verzegeling raakt aan de betrouwbaarheid van het hele apparaat, omdat hij op manipulatie kan wijzen. Tachograafmanipulatie behoort tot de zwaarste categorie overtredingen in het wegvervoer.

Ernstige overtredingen blijven bovendien niet op zichzelf staan: ze kunnen als strafpunten in het ERRU-register terechtkomen, en bij te veel punten volgt een onderzoek naar de betrouwbaarheid van je vervoersmanager, met in het uiterste geval gevolgen voor de communautaire vergunning. Precies daarom is het onverstandig om de hardwarestatus te laten afhangen van het geheugen van één chauffeur of planner: het risico zit niet in de losse boete, maar in het patroon dat ontstaat als niemand het overzicht heeft.

Wat kun je deze week voorbereiden?

1. Breng de ijkingsstatus van je wagenpark in beeld. Weet je van elk voertuig wanneer de tachograaf voor het laatst is geijkt? Zo niet, vraag de certificaten op bij je erkende werkplaats en zet de vervaldatums in één overzicht.
2. Maak foutmeldingen bespreekbaar bij je chauffeurs. Spreek af dat een melding op het display wordt doorgegeven in plaats van weggeklikt, en leg die meldingen vast, zodat je bij een controle kunt tonen dat storingen zijn opgevolgd.
3. Borg het structureel in plaats van reactief. Zet een vast moment in de agenda om ijkingsdata en storingen bij te werken. In de Taakmanager van Roadsoft wordt zulke opvolging automatisch een taak met een deadline, zodat het overzicht niet op één persoon leunt; dezelfde routine kun je ook handmatig opbouwen, zolang hij maar aantoonbaar is.

Bij Roadsoft delen we deze kennis vrij, omdat goed geïnformeerde transportbedrijven betere beslissingen nemen. Ook als je geen klant bij ons bent.

‍